Σάββατο, 19 Ιουνίου 2010

Πέθανε ο Ζοζέ Σαραμάγκου


Ο Πορτογάλος νομπελίστας συγγραφέας και στοχαστής Ζοζέ Σαραμάγκου πέθανε χθες σε ηλικία 87 ετών, στο σπίτι του στο νησί Λανθαρότε. Ο άνθρωπος και οι ιδέες της αριστεράς ήταν στο επίκεντρο του έργου του, ενώ η συνθήκη του ήταν "όχι στην αδικία, όχι στην ανισότητα"

Η πιο σημαντική λέξη για τον Ζοζέ Σαραμάγκου ήταν το "Οχι". Η συνθήκη του "όχι στην αδικία, όχι στην ανισότητα" καθόρισε τον βίο αλλά και το έργο του. Όσο παράξενη και ανοίκεια ακούγεται η αναφορά στο όνομα του Σαραμάγκου σε παρελθόντα χρόνο, η θλιβερά αναπότρεπτη είδηση του θανάτου του έφτασε χθες το μεσημέρι. Ο σοφός παππούς της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, ο Πορτογάλος Νομπελίστας συγγραφέας-στοχαστής, άφησε την τελευταία του πνοή στο καταφύγιο των τελευταίων χρόνων του βίου του, στο σπίτι του στο νησί Λανθαρότε, όπου ζούσε από το 1993. Ήταν 87 χρόνων και εξακολουθούσε να γράφει ώς το τέλος. Τον περασμένο Νοέμβριο κυκλοφόρησε το τελευταίο του βιβλίο "Κάιν".

Ο άνθρωπος και οι ιδέες της αριστεράς βρέθηκαν στο επίκεντρο του έργου του. Αυτού του αυτοδίδακτου, πλην όμως σοφού ανθρώπου της λογοτεχνίας, που είδε το πρώτο φως το 1922 στην Αζινιάγκα, από αγρότες γονείς. Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις σπουδές του μετά τις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου και να αρχίσει να δουλεύει. Στην πραγματικότητα είναι αυτοδίδακτος. Έπειτα από πολλές δουλειές, βρέθηκε να εργάζεται επί δώδεκα χρόνια σε έναν εκδοτικό οίκο, ενώ ταυτόχρονα άρχισε να δημοσιογραφεί. Το πρώτο έργο του "Η χώρα της αμαρτίας" δημοσιεύτηκε το 1947, ωστόσο έπρεπε να περιμένει μέχρι το 1996 για να δει να κυκλοφορεί η ποιητική του συλλογή "Os Poemas" και άλλα δέκα χρόνια για να δει το "Εγχειρίδιο Ζωγραφικής και Καλλιγραφίας" να γνωρίζει επιτυχία. Τα βιβλία του θα τον κάνουν γνωστό σ' όλο τον κόσμο πολύ πριν του απονεμηθεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1998. Από τους πλέον αυθεντικούς Ευρωπαίους εκπροσώπους του φανταστικού ρεαλισμού αλλά και από τους υμνητές του πάσχοντα ανθρώπου, ο Σαραμάγκου δεν παρέλειψε στο έργο του να καταγράψει τα κοινωνικά δρώμενα να ασκήσει δριμεία κριτική με βαθιά πολιτική χροιά.

Από τα πιο σημαντικά έργα του, το "Χρονικό του Μοναστηριού", "Η χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέις" στο οποίο ήρωάς του γίνεται ο Πεσόα, "Πέτρινη σχεδία", "Ιστορία της Πολιορκίας της Λισσαβώνας", "Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιο", "Περί τυφλότητας", "Όλα τα ονόματα", "Η ιστορία της άγνωστης νήσου", "Η σπηλιά", "O άνθρωπος αντίγραφο", "Περί φωτίσεως", "Το μεγαλύτερο λουλούδι του κόσμου" για παιδιά, "Περί θανάτου". Κάθε χρόνο ο Σαραμάγκου εξέδιδε ένα από τα "Τετράδια του Λανθαρότε", ημερολόγια από την καθημερινή του ζωή.

Δεν υπάρχουν σχόλια: